Ordynariat Prawosławny
Wszechnica
01.01.2013
Biskup płk Mateusz (Siemaszko)
Biogram

 


 Mateusz (świeckie imię Konstanty) Siemaszko urodził się w 1894 roku w wsi Babice w pow. biłgorajskim na Chełmszczyźnie. Ukończył gimnazjum, a następnie uczył się w seminarium duchownym w Chełmie.
 Po wybuchu pierwszej wojny światowej, podobnie jak większość prawosławnych mieszkańców Chełmszczyzny, został ewakuowany w głąb imperium rosyjskiego. Znalazł się Nieżynie na Ukrainie, gdzie uczęszczał do Instytutu Historyczno-Filologicznego im. ks. Bezborod’ki. W latach 1917-1918 służył w armii rosyjskiej, a następnie w Armii Ochotniczej Antona Denikina jako porucznik artylerii.
 Prawdopodobnie w 1920 r. rozpoczął służbę w armii polskiej. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Po wojnie został zdemobilizowany. Po zwolnieniu z wojska pracował jako nauczyciel.
 W 1922 r. przyjął święcenia kapłańskie. Pełnił obowiązki duszpasterskie w parafii prawosławnej pw. Świętej Trójcy w Tarnogrodzie (pow. biłgorajski). W 1925 r. zmarła jego żona. Wkrótce ks. Konstanty Siemaszko został kapelanem wojskowym. Służył jako kapelan w garnizonach w Krakowie i Lwowie.
 8 listopada 1938 r. Sobór Biskupów Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego w Polsce podjął decyzję o wyświęceniu na biskupów dwóch byłych kapelanów wojskowych, w tym o. prot. Konstantego Siemaszki (drugim z nich był o. prot. Jerzego Szrettera, późniejszy metropolita Tymoteusz). 12 listopada arcybiskup Aleksy dokonał postrzyżyn mniszych o. K. Siemaszki z imieniem Mateusz. 13 listopada podniesiony on został do godności archimandryty.
 28 listopada 1938 r. w Ławrze Poczajowskiej odbyła się nominacja (nareczenije) archimandryty Mateusza na biskupa brasławskiego. 29 listopada 1938 r. w soborze Świętej Trójcy Ławry Poczajowskiej otrzymał on chirotonię biskupią, której dokonali: metropolita Dionizy wraz z arcybiskupem poleskim i pińskim Aleksandrem, arcybiskupem wołyńskim i krzemienieckim Aleksym oraz biskupem grodzieńskim i nowogródzkim Sawą. Nowowyświęcony biskup Mateusz został biskupem wikariuszem diecezji wileńskiej z tytułem biskupa brasławskiego. W grudniu 1938 r. zamieszkał w Wilnie. W momencie wybuchu drugiej wojny światowej biskup Matuesz był najmłodszym chirotonią biskupem Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.
 Po wybuchu drugiej wojny światowej biskup brasławski Mateusz podjął decyzję o opuszczeniu swej diecezji i przekroczeniu granicy Polski. Początkowo biskup Mateusz udał się na Łotwę, gdzie przebywał kilka tygodni.
 W listopadzie 1939 r. hierarcha przedostał się do Francji, gdzie nawiązał kontakt z polskim rządem emigracyjnym, na czele którego stanął w tym czasie gen. Władysław Sikorski. Wkrótce biskup Mateusz przydzielony został do Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Okres wojny biskup Mateusz spędza prawdopodobnie właśnie we Francji. Wiadomo, że w 1943 r. biskup Mateusz zabiegał u emigracyjnych władz polskich o wykorzystanie go do pracy duszpasterskiej wśród żołnierzy polskich wyznania prawosławnego.
 W styczniu 1945 r. biskup Mateusz znalazł się w Londynie. Został awansowany do stopnia pułkownika. Pełnił służbę w Ministerstwie Obrony Narodowej. Jednocześnie został mianowany zastępcą prawosławnego biskupa wojskowego Sawy (Sowietowa). Biskup Mateusz objął też obowiązki szefa duszpasterstwa prawosławnego w 1. Korpusie Wojska Polskiego w Szkocji.
 Wspólnie z biskupem Sawą zapewniał posługę duszpasterską żołnierzom polskim, która polegała na odprawianiu rekolekcji, odwiedzaniu rannych, organizacji pracy kapelanów. Podtrzymywał również kontakty z różnymi wpływowymi kręgami w Wielkiej Brytanii, a przede wszystkim z dostojnikami Kościoła Anglikańskiego, którym składał wraz z biskupem Sawą częste wizyty, uczestniczył też w różnego rodzaju uroczystościach (np. w intronizacji nowego arcybiskupa Canterbury 19 kwietnia 1945 r.). Zastępcą prawosławnego biskupa wojskowego pozostał do końca wojny.
 Po zakończeniu wojny biskup Mateusz zamieszkał w Londynie. 25 sierpnia 1947 r. został członkiem Rady Biskupiej przy arcybiskupie Sawie. Po śmierci arcybiskupa Sawy był zwierzchnikiem Polskiego Kościoła Prawosławnego w Wielkiej Brytanii, będącego w jurysdykcji patriarchy Konstantynopola. Otrzymał tytuł biskupa Aspendos. Blisko współpracował z polskim rządem emigracyjnym.
 Biskup Mateusz zmarł w Londynie 13 marca 1985 r. Pochowany został na cmentarzu Brompton.
 30 grudnia 2012 r. ekschumowane doczesne szczątki bp. Mateusza, staraniem Prawosławnego Ordynariatu WP, trafiły do Polski, a 31 grudnia uroczyście złożone do grobu na Prawosławnym Cmentarzu na Woli w Warszawie.


 

foto
PIĘĆDZIESIĄTNICA
DZIEŃ ŚWIĘTEJ TRÓJCY

 

 
Pamięci
abp. gen. dyw. dr. Mirona (Chodakowskiego)
Prawosławnego Ordynariusza Wojskowego
1998-2010

* * *